Studentom i osobom, które chcą w jak najkrótszym czasie dowiedzieć się: "Na czym polega księgowanie?""Co trzeba wiedzieć żeby szybko nauczyć się rachunkowości?", polecam artykuł z rozdziału XI Po której stronie Wn czy Ma? Najważniejsze zasady księgowania, gdzie znajduje się streszczenie wcześniejszych artykułów. Przedstawiam w nim zasady jakimi musimy się kierować w momencie księgowania i tłumaczę z czego one wynikają. Polecam naukę po kolei wg. Spisu treści. Poruszam również inne tematy. Szczególnie polecam serię artykułów dotyczących OCEM w rozdziale XIII.
Osobom rozpoczynającym naukę rachunkowości polecam artykuł Zasada równowagi bilansowej. Dlaczego aktywa są równe pasywom? oraz artykuł Co to jest zysk?. Tych, którzy mają jakieś problemy ze zrozumieniem: Dlaczego zobowiązania są pasywami i dlaczego należności są aktywami zapraszam do artykułu Zobowiązania, a należności. Gdzie występują w bilansie?

Rodzaje weksli, a różnice w liczeniu wartości nominalnej weksla.

rodzaje weksli

 

W tym artykule odpowiadam na pytania: 
Jak policzyć wartość weksla płatnego w określonym terminie i weksla płatnego za okazaniem? Co to jest nominał weksla? Jak obliczyć nominał weksla? Czym różni się nominał weksla płatnego w określonym terminie od nominału weksla płatnego za okazaniem? Co to jest dyskonto weksla?

Takie zagadnienia jak: Czym są weksle? Kto to jest remitent, trasat i trasant? oraz ogólną wiedzę o wekslach podałam w artykule Funkcje weksla. Weksle jako forma rozliczeń bezgotówkowych.

Bez względu na rodzaj weksla, to znaczy niezależnie od faktu czy jest sola czy trasowany, może on być:

·   wekslem płatnym w określonym terminie,

·   wekslem płatnym za okazaniem.

Przed wystawieniem każdego weksla, a wiec również płatnego w terminie, znane jest zobowiązanie jednej strony względem drugiej, czyli wartość kwoty pierwotnej na którą będzie opiewał weksel. Strony uzgadniają stopę procentową odsetek w skali roku.

Weksle płatne w ustalonym terminie.

W przypadku weksla płatnego w ustalonym terminie, strony określają również termin jego realizacji.

Wartość kwoty, po której będzie wykupiony weksel płatny w ustalonym terminie, po czasie t obliczamy ze wzoru:

S=K x 100%/(100%-d t/365)

Gdzie:

·   S- suma wekslowa

·   K- kwota pierwotna

·   d- stopa procentowa odsetek w skali roku

·   t- liczba dni, jaka upływa od dnia wystawienia weksla do terminu jego płatności.

Ponieważ (w przypadku weksli płatnych w ustalonym terminie) znamy wszystkie te wielkości już w dniu wystawienia weksla, możemy określić kwotę, za jaką będzie on wykupiony.

Jak zapewne pamiętamy, zgodnie z zasadą memoriału, przychód powstaje w chwili wystawienia dokumentu, który na niego wskazuje, a nie w chwili otrzymania należności.

W przypadku weksli płatnych w oznaczonym terminie, możemy określić kwotę ich wykupu, już w dniu wystawienia weksla, dlatego za wartość nominalną przyjmujemy  kwotę za jaką będą one wykupione. Wartość tę nazywamy nominałem weksla.

Rozważmy co się stanie, gdy ktoś wekslem pokrywa swoje zobowiązanie wobec nas. W takim wypadku stajemy się właścicielem weksla jeszcze przed upływem terminu płatności. Osoba wystawiająca go pokrywa swoje zobowiązanie wobec nas, a my posiadamy weksel zamiast dotychczasowej należności.

Wartość za którą nabyliśmy weksel jest równa należności, którą pokrył. Wartość nominalna weksla płatnego za okazaniem została  określona już w dniu jego wystawienia. Jest wyższa niż ta należność. Policzona została na wyznaczony w wekslu dzień i zawiera naliczone odsetki do dnia jego wykupu.

Możemy też dokładnie policzyć różnicę pomiędzy wartością nominalną weksla, a należnością, którą on pokrył. Jest to nasz przychód finansowy.

Wystawca weksla będzie mógł go wykupić na ustalony dzień za większą kwotę niż wynosiło jego zobowiązanie. Zatem różnica pomiędzy wartością nominalną weksla, a kwotą pierwotną weksla stanowi jego koszt finansowy.

Różnica między wyższą wartością nominalną weksla płatnego w ustalonym terminie, a niższą kwotą należności, której pokryciu służy, nosi nazwę dyskonta. Dla osoby otrzymującej weksel płatny w ustalonym terminie, dyskonto stanowi przychód finansowy. Dla osoby wystawiającej weksel dyskonto stanowi koszt finansowy.

(W przypadku sprzedaży weksla dyskonto stanowi przychód dla jego nabywcy, a koszt dla sprzedawcy).

Jak widzimy, przychód dla otrzymującego weksel płatny w określonym terminie (lub koszt dla wystawiającego weksel), pojawia się już w dniu wystawienia weksla, ponieważ już wtedy możemy określić wartość w jakiej będzie on wykupiony. Dzieje się tak dlatego, ponieważ posiadamy dowód księgowy (weksel), który potwierdza nam ten przychód. Jest to zgodne z zasadą memoriału.

W przypadku weksli płatnych w oznaczonym terminie przychód lub koszt finansowy (w zależności od strony transakcji), powstaje w momencie transakcji sprzedaży- zakupu weksla.


Weksle płatne za okazaniem.

Wartość sprzedaży weksla płatnego za okazaniem również zależy od kwoty pierwotnej, stopy procentowej i od ilości dni, które minęły od dnia jego sprzedaży do dnia wykupu.

Obliczamy ją z wzoru, który trochę różni się od poprzedniego:

S= K+ (d t/365) x K/100%

Gdzie:

·   S- suma wekslowa

·   K- kwota pierwotna

·   d- stopa procentowa odsetek w skali roku

·   t- liczba dni, jaka upływa od dnia wystawienia weksla do terminu jego płatności.

Ponieważ, w chwili wystawienia (lub sprzedaży) weksla płatnego za okazaniem, liczba dni jaka upłynie od dnia wystawienia weksla (lub sprzedaży weksla) do terminu jego płatności nie jest znana, nie możemy policzyć jeszcze kwoty jego sprzedaży. Obliczana może być dopiero po przedłożeniu weksla do wykupienia.

Dlatego może być ona dopiero znana w momencie jego wykupu lub wtedy, gdy go odsprzedajemy.

Ponieważ w chwili otrzymania weksla płatnego za okazaniem, nie możemy policzyć kwoty za jaką będzie sprzedany, księgowany jest on w wartości netto, czyli wartości kwoty należności, której pokryciu służy. Nominał weksla płatnego za okazaniem jest zatem równy kwocie pierwotnej, czyli zobowiązaniu jakie występowało u dłużnika w chwili wystawienia weksla.

Oznacza to, że w przypadku weksli płatnych za okazaniem przychód powstaje dopiero w chwili ich odsprzedaży lub wykupu. Ten fakt jest przyczyną istotnej różnicy w księgowaniu weksli płatnych w określonym terminie i w księgowaniu weksli płatnych za okazaniem oraz w obliczaniu ich wartości bilansowej.

Różnicę tą omawiam w kolejnych artykułach. Podaję linki do nich: Czym są i jak księgować weksle obce? Gdzie występują w bilansie? i Czym są i jak księgować weksle własne? Gdzie występują w bilansie?.

[Osoby, które korzystają z tej strony sporadycznie, lub znalazły się na niej przypadkowo, zapraszam do przeczytania innych zagadnień ujętych na niej.  Do każdego artykułu można przejść poprzez Spis treści, znajdujący się na tej stronie w lewym górnym rogu. Napisany został w postaci linków do tych artykułów. Większość zadań i testy  ujęte są osobno, w Menu poniżej Spisu treści.

Zapraszam do korzystania z artykułów "po kolei" (zgodnie ze spisem treści), gdyż uczę  rachunkowości na tej stronie "krok po kroku". Informuję również, że strona cały czas jest jeszcze uzupełniana. Docelowo będzie zawierała kompendium wiedzy potrzebnej do uzyskania dyplomu w zawodzie technika rachunkowości.]