Studentom i osobom, które chcą w jak najkrótszym czasie dowiedzieć się: "Na czym polega księgowanie?""Co trzeba wiedzieć żeby szybko nauczyć się rachunkowości?", polecam artykuł z rozdziału XI Po której stronie Wn czy Ma? Najważniejsze zasady księgowania, gdzie znajduje się streszczenie wcześniejszych artykułów. Przedstawiam w nim zasady jakimi musimy się kierować w momencie księgowania i tłumaczę z czego one wynikają. Polecam naukę po kolei wg. Spisu treści. Poruszam również inne tematy. Szczególnie polecam serię artykułów dotyczących OCEM w rozdziale XIII.
Osobom rozpoczynającym naukę rachunkowości polecam artykuł Zasada równowagi bilansowej. Dlaczego aktywa są równe pasywom? oraz artykuł Co to jest zysk?. Tych, którzy mają jakieś problemy ze zrozumieniem: Dlaczego zobowiązania są pasywami i dlaczego należności są aktywami zapraszam do artykułu Zobowiązania, a należności. Gdzie występują w bilansie?

Zapisy księgowe ujęte matematycznie- księgowanie na konta.

równowaga bilansowa

W artykule omawiam zapisy operacji księgowych na kontach bilansowych. Jest on podsumowaniem tego co dowiedzieliśmy się do tej pory i zwróceniem uwagi na to co jest najważniejsze by nauka rachunkowości nie sprawiała problemów i była miła, łatwa i przyjemna. Opisuję w nim zasady zapisów księgowych na na kontach, czyli odpowiadam na pytania: "Jak zapisywać operacje gospodarcze na konta" oraz "Co i dlaczego księgujemy po stronie Wn (lewej) konta, a co po stronie Ma (prawej) konta?".

Najważniejszą zasadą, na której opiera się system zapisów księgowych na konta i sporządzania bilansu, jest zasada równowagi bilansowej mówiąca, że pomiędzy pasywami i aktywami zawsze zachodzi równość.

To jest pierwsza i najważniejsza zasada dotycząca zapisów na kontach.

pierwsza zasada to zasada równowagi bilansowej

Wynika to z faktu, że aktywa są to zasoby majątkowe danej jednostki, pasywa zaś to źródła finansowania aktywów. Ponieważ cały majątek firmy (czyli wszystkie aktywa będące w jej posiadaniu) nie wziął się z niczego i musiał mieć swoje źródło finansowania, suma aktywów musi być równa sumie pasywów. Wiemy już, że ta równość zachodzi zawsze, nie tylko na dzień sporządzania bilansu.

Wiemy też, że bilans sporządzamy na tak zwany dzień bilansowy. W ciągu roku wszelkie zmiany zapisujemy na kontach księgowych. Konta te posiadają dwie strony o nazwie Wn i Ma.

Moim zdaniem nazwy te są przyczyną największego nieporozumienia w nauce rachunkowości. Zauważyłam bowiem, że wiele osób traktuje je bardzo dosłownie i w takim wypadku cała rachunkowość jawi im się jako bardzo trudny przedmiot- praktycznie nie do zrozumienia. Tymczasem sam sposób pisania na konta księgowe jest bardzo logiczny i prosty.

Zanim przystąpimy więc do dalszej nauki księgowania na kontach musimy sobie uświadomić, że te nazwy powstały bardzo dawno temu.

Pierwsze opracowanie dotyczące przedmiotu rachunkowość powstały jeszcze w średniowieczu we Włoszech. (Włosi z tego faktu są bardzo dumni do dzisiaj). Zostały opracowane przez zakonnika- franciszkanina konwentualnego. Nazywał się Luca Pacioli.

Pacioli wstąpił do franciszkanów w Sansepolcro i podróżował po Włoszech, nauczając w szkołach franciszkańskich (i nie tylko) w Perugi, Florencji, Wenecji, Mediolanie, Pizie, Bolonii i Rzymie.

Podwójny zapis nie jest całkowicie jego wymysłem, ale Pacioli dopracował go, opisał i spopularyzował.

Prawdopodobnie sam system zapisu na kontach dwustronnych i sporządzania bilansu na konkretny dzień powstał znacznie wcześniej.

Dlatego, w dzisiejszych czasach, trudno jest nam zrozumieć co miał na myśli autor tworzący takie nazwy. Faktem jest, że my od pierwszej klasy szkoły podstawowej uczymy się na matematyce, że Lewa= Prawej.

Być może takie nazwy znacznie bardziej odpowiadałaby naszemu sposobowi rozumowania.

Zatem pierwszą rzeczą, jaką powinniśmy zrobić ucząc się tego przedmiotu jest przyjęcie, że nazwy konta Wn i Ma tak naprawdę nie mają nic wspólnego z faktem czy wzrasta nasz majątek czy zwiększają nam się długi. Oczywiście należy je przyjąć, ale trzeba zdawać sobie sprawę, że w rzeczywistości mamy stronę Lewą i Prawą.

Lewa strona konta to dla nas strona aktywna. Po lewej stronie umieszczone są w bilansie aktywa. Po tej stronie aktywa mają saldo początkowe na kontach księgowych i po tej stronie (Wn) na kontach księgowych zapisujemy wzrost aktywów.

Prawa strona konta to dla nas strona pasywna. Po prawej stronie umieszczone są w bilansie pasywa. Po tej stronie pasywa mają saldo początkowe na kontach księgowych i po tej stronie (Ma) na kontach księgowych zapisujemy wzrost pasywów.

Przypominam, że zarówno jedne jak i drugie maleją po stronie przeciwnej niż rosną, czyli aktywa maleją po stronie prawej (Cr, Ma), a pasywa po stronie lewej (Dt, Wn).

Dlaczego uważam, że dosłowne traktowanie nazw kont wprowadza wiele nieporozumień do nauki księgowania na konta?

I.   Aktywa to majątek przedsiębiorstwa, czyli coś co mamy na stanie. Podkreślam słowo mamy, tymczasem ich wzrost księgujemy po stronie Wn. Czyli jak to jest? Wzrastają mi np. środki pieniężne, a ja księguję ten fakt po stronie winien.

No dobrze mówią niektórzy, ale możemy powiedzieć, że to jest tak na odwrót. Aktywa mam na stanie i piszę je po stronie Wn, a za to długi, czyli coś co jestem winny będę pisał po Ma i wtedy się wszystko zgadza, bo przecież zobowiązania, które są pasywami wzrastają mi po Ma.

No powiedzmy, że teraz to by się zgadzało, ale

II.  Co z kapitałem własnym. To nie jest mój dług i nie księguję go na odwrót, bo księguję go po stronie Ma.

Powiem krótko. Po co sobie komplikować życie? Księgując na konta bilansowe wystarczy przyjąć 6 poniższych zasad o których pisałam już w poprzednim rozdziale:

sześć palców jak sześć najważniejszych zasad dotyczących sposobu księgowania

  1. Salda początkowe kont aktywnych zapisujemy po tej stronie, po której w bilansie znajdują się aktywa, czyli lewej o nazwie Wn.
  2. Salda początkowe kont pasywnych zapisujemy po tej stronie, po której w bilansie znajdują się pasywa, czyli prawej o nazwie Ma.
  3. Aktywa rosną po tej stronie, po której w bilansie znajdują się aktywa, czyli lewej- o nazwie Wn.
  4. Pasywa rosną po tej stronie, po której w bilansie znajdują się pasywa, czyli prawej- o nazwie Ma.
  5. Aktywa maleją po przeciwnej stronie jak rosną, czyli przeciwnej do tej po której znajdują się w bilansie, co oznacza, że aktywa maleją po stronie prawej- o nazwie Ma.
  6. Pasywa maleją po przeciwnej stronie jak rosną, czyli przeciwnej do tej po której znajdują się w bilansie, co oznacza, że pasywa maleją po stronie lewej- o nazwie Wn.

Znając powyższe zasady można już wiedzieć po której stronie na danych kontach zapisuje się dane operacje, ale warto jest jeszcze pamiętać o jednej ważnej zasadzie- zasadzie (regule) podwójnego zapisu. Jest ona konsekwencją bilansowego ujęcia zasobów majątkowych i źródeł ich finansowania oraz powyższych sześciu zasad (dokładniej to wyjaśniłam w poprzednim artykule Jak księgować na konta bilansowe?).

kolejna zasada to zasada podwójnego zapisu

Zasada (inaczej reguła) podwójnego zapisu mówi nam, że:

  • Każda operacja gospodarcza zawsze jest księgowana po dwóch stronach kont.

  • W wyniku jednej operacji gospodarczej ta sama kwota musi być księgowana po każdej ze stron (tyle samo po stronie Wn/Dt, co po stronie Ma/Cr).

Należy o niej pamiętać po to, by nie pomylić stron zapisu i nie księgować na dwóch kontach po tej samej stronie.

Po tym jak już przyjmiemy te zasady, musimy zauważyć, że:

  1. Do nauki księgowania potrzebna jest nam bardzo dobra znajomość bilansu, oraz podstawowe zasady, które już znamy. To jest nasza podstawa.
  2. W celu zaksięgowania operacji gospodarczej, która dotyczy kont bilansowych musimy „najpierw przyjrzeć się bilansowi” (oczywiście nie zajmuję się tutaj tym co robimy z dokumentami, tylko rozpatruję sposób myślenia na temat gdzie co zaksięgować).
  • Na podstawie bilansu ustalamy, które składniki pasywów lub aktywów ulegają zmianie.
  • Na podstawie dokumentu księgowego ustalamy o jaką wartość się one zmieniają.
  • Ustalamy czy dane aktywa czy pasywa rosną czy maleją.

Jak widzimy podstawą, którą musi znać i rozumieć każdy księgowy, w celu dokonywania prawidłowych zapisów na kontach syntetycznych, jest  osiem najważniejszych zasad.

osiem palców jak osiem najważniejszych zasad dotyczących zapisów na kontach syntetycznych

Przepraszam za zmianę, ale piątą zasadę, którą ujęłam wcześniej w tym artykule podzieliłam na dwie zasady, bo faktycznie tak jest. Zatem mamy (wg. mnie)  osiem nie siedem (jak pisałam wcześniej) najważniejszych zasad dotyczących sposobu zapisów na konta, które dotyczą kont syntetycznych (Ewa Kusznierowska).

Podaję linki do zadań (z rozwiązaniami i wyjaśnieniami księgowań) gdzie znajdują się przykłady zapisów operacji gospodarczych na konta księgowe: Zadanie 1- księgowanie na konta bilansoweZadanie 2 księgowanie na konta bilansowe , Zadanie 3 z rozwiązaniem- księgowanie na konta bilansowe.

 

[Osoby, które chcą przeczytać jak księgujemy przychody i koszty oraz w jaki sposób są związane z bilansem, zapraszam na stronę Jak księgować przychody i koszty?. Te zaś, które chcą dowiedzieć się w jaki sposób księgujemy na konta rozrachunkowe, zapraszam na stronę Co to są rozrachunki? Jak księgować rozrachunki?

Tych którzy chcą poznać zarys księgowości w największym skrócie (przeważnie studentów), a ponadto chcą wiedzieć z czego to wynika, zapraszam do przeczytania podsumowania wiedzy z dziesięciu pierwszych kategorii (rozdziałów), gdzie można przeczytać po której stronie księgujemy przychody i koszty oraz co i po której stronie księgujemy na kontach rozrachunkowych. Podaję link do niego: Po której stronie Wn czy Ma? Najważniejsze zasady księgowania.

Zapraszam również do przeczytania innych zagadnień ujętych na tej stronie. Tytuły większości artykułów znajdują się w artykule "Spis treści.", który umieszczony jest w lewym górnym rogu.  Napisany jest w postaci linków do tych artykułów. Większość zadań i testy ujęte są osobno, na górze strony.

Zapraszam, szczególnie osoby rozpoczynające naukę rachunkowości, do korzystania z wszystkich artykułów "po kolei", zgodnie ze spisem treści, gdyż na tej stronie tłumaczę rachunkowość "krok po kroku".

Informuję również, że strona cały czas jest jeszcze uzupełniana. Docelowo będzie zawierała kompendium wiedzy potrzebnej do uzyskania dyplomu w zawodzie technika rachunkowości.]