Studentom i osobom, które chcą w jak najkrótszym czasie dowiedzieć się: "Na czym polega księgowanie?""Co trzeba wiedzieć żeby szybko nauczyć się rachunkowości?", polecam artykuł z rozdziału XI Po której stronie Wn czy Ma? Najważniejsze zasady księgowania, gdzie znajduje się streszczenie wcześniejszych artykułów. Przedstawiam w nim zasady jakimi musimy się kierować w momencie księgowania i tłumaczę z czego one wynikają. Polecam naukę po kolei wg. Spisu treści. Poruszam również inne tematy. Szczególnie polecam serię artykułów dotyczących OCEM w rozdziale XIII.
Osobom rozpoczynającym naukę rachunkowości polecam artykuł Zasada równowagi bilansowej. Dlaczego aktywa są równe pasywom? oraz artykuł Co to jest zysk?. Tych, którzy mają jakieś problemy ze zrozumieniem: Dlaczego zobowiązania są pasywami i dlaczego należności są aktywami zapraszam do artykułu Zobowiązania, a należności. Gdzie występują w bilansie?

Jak rozliczyć i księgować rozchody materiałów gdy OCEM jest dodatnie?- przykład

rozliczanie rozchody materiałów

Link do spisu treści "Zbioru zadań"na tej stronie

W tym artykule rozważamy na przykładzie jak wygląda ewidencja rozchodu materiałów dla dodatniego OCEM. Analogiczny artykuł dla OCEM ujemnego znajduje się na stonie: Ewidencja rozchodu materiałów gdy OCEM jest ujemne- przykład.

Jak napisałam w poprzednich artykułach materiały na stan przyjmowane są w zmiennych cenach rzeczywistych lub w stałych ewidencyjnych. Dalej materiały są przekazywane do zużycia lub sprzedawane klientowi.

W przypadku oddania materiału do zużycia wystawiamy dokument magazynowy Rw (Rozchód wewnętrzny), w przypadku zaś sprzedaży materiału wystawiamy dokument magazynowy wydania materiału na zewnątrz Wz (Wydanie na zewnątrz).

Niezależnie od dokumentu Wz oczywiście wystawiana jest faktura sprzedaży. W tym artykule jednak zajmować się będziemy tylko dokumentami magazynowymi.

W trakcie wystawiania tych dokumentów posługujemy się cenami ewidencyjnymi (stałymi lub zmiennymi).

Stosując ceny zmienne (rzeczywiste) posługujemy się jedną z czterech metod:

  1. LIFO
  2. FIFO
  3. Średniej ważonej
  4. Szczegółową identyfikacją cen rzeczywistych.

Zwróćmy uwagę, że przy zastosowaniu tych metod wartości materiałów które były rozchodowane są równe wydatkom związanym z ich zakupem.

W przypadku zastosowania stałych cen ewidencyjnych występuje różnica, pomiędzy wartością rozchodowanych materiałów, a wartościami występującymi na fakturze. Wynikająca z faktu, że stałe ceny ewidencyjne nie są cenami rzeczywistymi.

Dlatego w celu ustalenia wartości rozchodu materiałów według cen rzeczywistych zakupu musimy uwzględnić wartość OCEM, który na niego przypada.

Metodą najczęściej stosowaną jest metoda narzutu przeciętnego. W metodzie tej odchylenia występujące na początku miesiąca (czyli saldo początkowe OCEM) są traktowane dokładnie tak samo jak te, które powstały w bieżącym miesiącu.

Jak to robimy i z czego to wynika wyjaśnię to na konkretnym przykładzie.

Przykład. 1.

Przed przystąpieniem do rozwiązywania zadanie chcę wyjaśnić, że to rozwiązanie jest zrobione na tzn. "chłopski rozum". Posługuję się tutaj wskaźnikiem narzutu odchyleń, ale wyrażonym w postaci liczbowej. W czasie egzaminu obowiązuje nas policzenie wskaźnika narzutu odchyleń wyrażonego w postaci procentowej. W celu policzenia tego wskaźnika stosujemy wzór, który podam państwu w kolejnym artykule. Tutaj jednak chcę byście Państwo zrozumieli z czego ten wzór wynika. W następnym artykule w podobny sposób policzę rozchody dla OCEM ujemnego, a dopiero w kolejnym wytłumaczę wzory ogólne. Wydaje mi się bowiem, że jeżeli przedstawię Państwu to zagadnienie w taki właśnie sposób, łatwiej będziecie mogli je zrozumieć .

[Osobom, które wolą od razu przejść do wzorów ogólnych podaję link do tej strony Jak rozliczyć i zaksięgować rozchody materiałów dla stałych cen ewidencyjnych?].

Na początku lutego 2015 w magazynie przedsiębiorstwa „Alfa”, będącego płatnikiem VAT znajdował się materiał o wartości 3500 zł. OCEM na początku tego miesiąca był dodatni i wynosił 100. Wartość konta „Rozrachunki z dostawcami"  wynosiła 2500zł. Zakupy, podobnie jak VAT, na koniec miesiąca stycznia były rozliczone.

W miesiącu lutym miały miejsce następujące operacje gospodarcze:

  1. Pz- przyjęto do magazynu materiał o wartości 4000.
  2. Do przedsiębiorstwa doszła faktura o wartości netto 3800.
  3. Pk- wyksięgowano 23% VAT z faktury.
  4. Pk- Rozliczono dostawę.
  5. Rw- wydano do zużycia materiał o wartości 2500.
  6. Pz- Przyjęto do magazynu materiał o wartości ewidencyjnej 1500 zł netto.
  7. Zaksięgowano fakturę o wartości 1750 netto.
  8. Pk- wyksięgowano 23% VAT z faktury.
  9. Pk- Rozliczono dostawę.
  10. Przyjęto dostawę o wartości ewidencyjnej 3000 zł netto.
  11. Zaksięgowano fakturę za ostatnią dostawę. Wartość netto faktury wynosiła 3150 zł.
  12. Pk- wyksięgowano 23% VAT z faktury.
  13. Rozliczono dostawę.
  14. Wydano odbiorcy materiał o wartości w stałych cenach ewidencyjnych 4500 zł
  15. Na końcu miesiąca wyksięgowano OCEM, który przypadał na rozchodowane w tym miesiącu materiały.

Zanim dokonamy księgowań na kontach teowych policzmy wartość VAT i wartość materiału brutto występującego na poszczególnych fakturach.

Wartość VAT na pierwszej fakturze: 0,23 x 3 800=  874 zł. Wartość faktury brutto możemy policzyć za pomocą jednego z dwóch wzorów: 3800 x 1,23= 4674 lub 3800+ 874 = 4674 [zł].

Wartość VAT na drugiej fakturze: 0,23 x 1 750=  402,50 zł. Wartość faktury brutto możemy policzyć za pomocą jednego z dwóch wzorów: 1 750 x 1,23= 2 152,50 lub 1 750+ 402,50= 2 152 ,50 [zł].

Wartość VAT na pierwszej fakturze: 0,23 x 3 150=  724,50 zł. Wartość faktury brutto możemy policzyć za pomocą jednego z dwóch wzorów: 3 150 x 1,23= 3 874,50 lub 3 150+ 724,50= 3 874,50 [zł].

Aktualnie dokonamy księgowań na konta zgodnie z tym co napisałam we wcześniejszych artykułach.

Księgowania na konta teowe w miesiącu lutym.

Zaksięgowanie na konta teowe sald początkowych i pierwszych 14 operacji gospodarczych

Ponieważ księgowanie nr 15 nie będzie dotyczyło konta Materiały, a wartość sumy salda początkowego i obrotów po stronie Wn będzie nam potrzebna do dalszych obliczeń pozwoliłam sobie te obroty policzyć. Jak widać wynoszą one 12 000.

Zwróćmy również uwagę na to, że OCEM na koniec miesiąca przed jego wyksięgowaniem w kierunku rozchodu wynosi 300 (= suma obrotów po Wn - suma obrotów po Ma) i ma znak dodatni. (Jest równy 500 - 200).

Suma obrotów i salda początkowego na koncie Materiały wynosi 12 000, ale księgowana była w stałej cenie ewidencyjnej. Faktyczne koszty, jakie będą w przyszłości poniesione w związku z zakupem tych materiałów są równe 12 000 + 300, ponieważ tyle wynosi suma wartości materiałów netto, która była na fakturach związanych z ich zakupem (równa sumie salda początkowego i obrotów na koncie „Materiały” po Wn i wartości OCEM).

Jeżeli do kwoty 12 000 zł należy doliczyć 300 zł w celu uzyskania rzeczywistej ceny zakupu, to oznacza, że do każdej złotówki materiału jaki znajdował się na stanie magazynu w miesiącu lutym w przedsiębiorstwie "Alfa" należy doliczyć 300/12 000 [zł].

Zatem w celu uzyskania wartości księgowej materiałów jakie w tym miesiącu znajdowały się na stanie do każdej złotówki materiału musimy doliczyć 300/12 000 [zł]= 0,025 zł= 2,5 gr.

Wartość 0,025 to nic innego jak wskaźnik narzutu odchyleń wyrażony w postaci liczbowej.

W celu policzenia wartości księgowej rozchodowanych materiałów mnożymy 0,025 x dany rozchód i dodajemy ją do wartości  rozchodu. Inaczej mówiąc korygujemy wartość rozchodu w danym kierunku o iloczyn wartości wskaźnika narzutu odchyleń wyrażonego w postaci liczbowej i tego rozchodu (mnożymy wartość wskaźnika narzutu odchyleń wyrażoną w  postaci liczbowej x ten rozchód).

Oznacza to, że do materiałów oddanych do zużycia musimy dodać odjęty OCEM  o wartości 0,025 x 2 500 zł, a do materiałów wydanych odbiorcy musimy  doliczyć 0,025 x 4 500 zł. Robimy to poprzez księgowanie 15a i 15b.

Zatem dokonajmy tych księgowań i policzmy saldo końcowe OCEM.

Księgowanie na konta teowe operacji 15 oraz przeksięgowanie OCEM na konta kosztów i przeksięgowanie kosztów na wynik finansowy

Oczywiście konto "Zużycie materiałów" i konto "Wartość sprzedanych materiałów w cenie zakupu" są kontami kosztów, przy czym ten drugi jest bezpośrednio związany ze sprzedażą. Zatem przed zakończeniem miesiąca koszty te będą przeksięgowane na wynik finansowy.

Te operacje zapisałam z numerem 16 (odpowiednio a i b).

Zwróćmy uwagę, że saldo końcowe konta OCEM wynosi 125 zł, saldo końcowe konta "Materiały" wynosi 5000 zł.

125 jest równe ilorazowi 0,025*5000, co potwierdza, że OCEM został podzielony proporcjonalnie do wartości materiału.

Na następnych stronach znajdują się: jeden (rozwiązany przeze mnie) przykład z OCEM- na pierwszej stronie oraz zadanie- na drugiej stronie. Zadanie napisałam w celu umożliwienia Państwu przećwiczenia nabytej wiedzy. Przeznaczone jest do samodzielnego rozwiązania. Na stronie z zadaniem znajdują się linki do jego rozwiązania i do wyjaśnień. Zapraszam.

Podaję linki do zadań:  Rozliczenie OCEM- zadanie, Jak policzyć rozchody materiałów? Rozliczenie OCEM- zadanie.

Podaję również link do testu:Test nr 1. Pytanie drugie i trzecie również poświęcone jest OCEM. Na dole tego artykułu znajduje się link do odpowiedzi na te pytania.

Zapraszam do podobnego przykładu gdy OCEM jest ujemne Ewidencja rozchodu materiałów gdy OCEM jest ujemne- przykład. oraz do artykułu Jak rozliczyć i zaksięgować rozchody materiałów dla stałych cen ewidencyjnych?, w którym tłumaczę to samo na wzorach ogólnych.

Następnie zapraszam do kolejnych zadań:

Zadanie z OCEM- materiały wyceniane w cenie zakupu., i Zadanie z OCEM- materiały wyceniane w cenie nabycia.

[Osoby które korzystają sporadycznie z tej strony lub znalazły się na niej przypadkowo, zapraszam do przeczytania również innych zagadnień ujętych na tej stronie.  Do większości artykułów można przejść poprzez "Spis treści." znajdujący się na tej stronie w lewym górnym rogu. Napisany został w postaci linków do nich. Przycisk do większości zadań i testów znajduje się w górnej części strony.

Zapraszam do korzystania z artykułów "po kolei" (zgodnie ze spisem treści), gdyż na tej stronie uczę rachunkowości "krok po kroku". Informuję również, że strona cały czas jest jeszcze uzupełniana. Docelowo będzie zawierała kompendium wiedzy potrzebnej do uzyskania dyplomu w zawodzie technika rachunkowości.]