Studentom i osobom, które chcą w jak najkrótszym czasie dowiedzieć się: "Na czym polega księgowanie?""Co trzeba wiedzieć żeby szybko nauczyć się rachunkowości?", polecam artykuł z rozdziału XI Po której stronie Wn czy Ma? Najważniejsze zasady księgowania, gdzie znajduje się streszczenie wcześniejszych artykułów. Przedstawiam w nim zasady jakimi musimy się kierować w momencie księgowania i tłumaczę z czego one wynikają. Polecam naukę po kolei wg. Spisu treści. Poruszam również inne tematy. Szczególnie polecam serię artykułów dotyczących OCEM w rozdziale XIII.
Osobom rozpoczynającym naukę rachunkowości polecam artykuł Zasada równowagi bilansowej. Dlaczego aktywa są równe pasywom? oraz artykuł Co to jest zysk?. Tych, którzy mają jakieś problemy ze zrozumieniem: Dlaczego zobowiązania są pasywami i dlaczego należności są aktywami zapraszam do artykułu Zobowiązania, a należności. Gdzie występują w bilansie?

Typy operacji gospodarczych i ich wpływ na sumę bilansową.

dłoń trzymana w taki sposób by były wskazywała cztery palce

W tym artykule odpowiadam na pytanie: Jakie istnieją rodzaje (typy) operacji gospodarczych?

Te cztery palce na powyższym zdjęciu symbolizują cztery rodzaje operacji gospodarczych- inaczej mówiąc cztery typy operacji gospodarczych. Jakie to są typy operacji i jakim kryterium się kierujemy?

Znamy już najważniejszą zasadę na której opiera się cała rachunkowość.  Jest nią zasada bilansowa wg. której suma aktywów musi być zawsze równa sumie pasywów.

Zastanówmy się w jaki sposób zmiany poszczególnych grup pasywów i aktywów będą wpływały na sumę bilansową.

Z równości pasywów i aktywów wynika, że zdarzenia gospodarcze, można podzielić na cztery grupy:

(Typy operacji, należące do poszczególnych grup umieściłam na poniższych grafach. Wysokość kolumn jest proporcjonalna do wartości poszczególnych aktywów i pasywów).

I. Zdarzenia, które wywołują zmiany tylko po stronie aktywów, przy czym jedne aktywa rosną, a inne maleją dokładnie o tą samą wartość. Takie zdarzenie nie powodują zmiany sumy bilansowej. Pozostaje ona zatem na tym samym poziomie. Aktywa nadal są równe pasywom.


bilans przed operacją gospodarczą i po operacji aktywno- aktywnej

II. Zdarzenia, które wywołują zmiany tylko po stronie pasywów, przy czym jedne pasywa rosną, a inne maleją dokładnie o tą samą wartość. Takie zdarzenie nie powodują zmiany sumy bilansowej. Pozostaje ona zatem na tym samym poziomie. Aktywa nadal są równe pasywom.


bilans przed operacją i po operacji pasywno- pasywnej

III. Zdarzenia wywołujące zmiany zarówno po stronie aktywów jak i pasywów. Przy czym aktywa rosną o jakąś wartość. Zauważmy, że -ze względu na równość aktywów i pasywów- pasywa również muszą rosnąć dokładnie o tą samą wartość. Takie zdarzenia powodują wzrost sumy bilansowej o kwotę operacji. Aktywa nadal są równe pasywom


bilans przed operacją i po operacji aktywno- pasywnej zwiększającej

IV.  Zdarzenia wywołujące zmiany zarówno po stronie aktywów jak i pasywów. Przy czym aktywa maleją o jakąś wartość. Zauważmy, że -ze względu na równość aktywów i pasywów- pasywa również muszą maleć dokładnie o tą samą wartość. Takie zdarzenia powodują zmniejszenie sumy bilansowej o kwotę operacji. Aktywa nadal są równe pasywom.


bilans przed operacją i po operacji aktywno pasywnej zmniejszającej

Zauważmy, że nie ma innych możliwości, ponieważ tylko przy takich zmianach zachodzi równość pasywów i aktywów.

Możemy zatem wyróżnić cztery rodzaje (typy) operacji gospodarczych. Kryterium które decyduje o tym podziale są zmiany zachodzące w strukturze pasywów i aktywów.

Typy operacji gospodarczych- Przykład.

Bilans Spółki Alfa sporządzony na dzień 01.01.2015r. przedstawia się następująco:

A. Aktywa trwałe

 

A. Kapitał własny

 

1. Środki trwałe                                      

35000

1. Kapitał podstawowy                        

18000

B. Aktywa obrotowe

 

2. Kapitał zapasowy                               

2000

1. Towary                                                  

5000

3. Wynik finansowy                               

5000

2. Należności z tytułu dostaw i usług  

10000

B. Zobowiązania

 

3. Środki pieniężne                                  

8000

1. Kredyty długoterminowe                 

21500

 

 

2. Zobowiązania wobec dostawców 

11500

Razem                                                       

58000

Razem                                                      

58000

 W miesiącu styczniu miały miejsce następujące zdarzenia gospodarcze:

  1. Uregulowano przelewem zobowiązanie wobec dostawcy                      3 500.
  2. Sprzedano za gotówkę przedsiębiorstwu Beta towary o wartości         2 500.
  3.  Część wygospodarowanego w ubiegłym roku zysku przeznaczono na zwiększenie kapitału zapasowego                                                                               3 000.
  4. Przyjęto zakupione przelewem w Spółce „Gamma” towary o wartości 2 000.

Polecenia do wykonania:

  1. Ująć stany początkowe aktywów i pasywów w poniższej tabeli.
  2. Dokonać ewidencji zmian w aktywach i pasywach spółki „Alfa”.
  3. Wykonać uproszczony bilans zamknięcia na dzień 31.01.2015 r.

bilans spółki alfa na dzień 31 stycznia 2015 roku

Jak widzimy suma aktywów jest równa sumie pasywów po każdej operacji finansowej.

 

[Osoby, które korzystają z tej strony sporadycznie, lub znalazły się na niej przypadkowo, zapraszam do przeczytania innych zagadnień ujętych na niej.  Do większości artykułów można przejść poprzez Spis treści znajdujący się na tej stronie w lewym górnym rogu. Napisany jest w postaci linków do tych artykułów. Większość zadań i testy  ujęte są osobno. Menu do nich znajduje się również po lewej stronie, ale niżej.

Zapraszam do korzystania z artykułów "po kolei" (zgodnie ze spisem treści), gdyż uczę  rachunkowości na tej stronie "krok po kroku". Informuję również, że strona cały czas jest jeszcze uzupełniana. Docelowo będzie zawierała kompendium wiedzy potrzebnej do uzyskania dyplomu w zawodzie technika rachunkowości.]