Studentom i osobom, które chcą w jak najkrótszym czasie dowiedzieć się: "Na czym polega księgowanie?""Co trzeba wiedzieć żeby szybko nauczyć się rachunkowości?", polecam artykuł z rozdziału XI Po której stronie Wn czy Ma? Najważniejsze zasady księgowania, gdzie znajduje się streszczenie wcześniejszych artykułów. Przedstawiam w nim zasady jakimi musimy się kierować w momencie księgowania i tłumaczę z czego one wynikają. Polecam naukę po kolei wg. Spisu treści. Poruszam również inne tematy. Szczególnie polecam serię artykułów dotyczących OCEM w rozdziale XIII.
Osobom rozpoczynającym naukę rachunkowości polecam artykuł Zasada równowagi bilansowej. Dlaczego aktywa są równe pasywom? oraz artykuł Co to jest zysk?. Tych, którzy mają jakieś problemy ze zrozumieniem: Dlaczego zobowiązania są pasywami i dlaczego należności są aktywami zapraszam do artykułu Zobowiązania, a należności. Gdzie występują w bilansie?

Rzeczowe aktywa trwałe: środki trwałe i środki trwałe w budowie.

Rzeczowe aktywa trwałe.

W rozpatrywanym bilansie (z załącznika do ustawy o rachunkowości) środki trwałe podzielone są na następujące grupy:

1. Środki trwałe

a)     grunty (w tym prawo użytkowania wieczystego)

b)     budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej o wodnej

c)     urządzenia techniczne i maszyny

d)     środki transportu

e)     inne środki trwałe

2. Środki trwałe w budowie

spycharka jako środek trwały

1. Środki trwałe.

Środki trwałe wg. ustawy o rachunkowości (rozdział 1 art. 3 pkt. 15) to: „rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki”. „Zalicza się do nich w szczególności:

a) nieruchomości - w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,

b) maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy, świnka i cielę pasące się na łące jako środki trwałe

c) ulepszenia w obcych środkach trwałych,

d) inwentarz żywy. „

Ze względu na prawo własności do danego środka trwałego wyróżniamy:

  • Środki trwałe własne czyli takie do których jednostka posiada tytuł własności, przy czym dana jednostka nie musi wykorzystywać tych aktywów tylko na własne potrzeby. Mogą one być przekazane innym jednostkom w dzierżawę, najem, bezpłatny zarząd lub użytkowanie.
  • Środki trwałe współwłasne, objęte ewidencją chociaż tylko w części stanowią własność danej jednostki
  • Środki trwałe obce, oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu.

Środki  oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z tymi samymi przepisami ustawy o rachunkowości, które dotyczą wartości niematerialnych i prawnych.

Aby zakwalifikować dane aktywa do środków trwałych muszą ono posiadać następujące cechy:

  • należą do aktywów trwałych, czyli muszą charakteryzować się długim czasem użytkowania (powyżej 1 roku)
  • (w przeciwieństwie do wartości niematerialnych i prawnych) posiadają postać rzeczową, dlatego mogą być zaliczone do rzeczowych aktywów
  • są zdatne do użytku i używane na potrzeby przedsiębiorstwa lub oddane do używania innym jednostkom na podstawie najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze.

Na przykład pojedynczo zakupiona mysz czy monitor albo inna część komputera nie jest środkiem trwałym pomimo, że zakupiona została na okres ponad 1 roku, ponieważ jest tylko częścią komputera i nie może działać samodzielnie. Nie jest spełniony trzeci warunek- warunek kompletności. Dlatego zakup tych części traktujemy jak zakup materiałów. W przypadku gdy kupujemy cały zestaw komputerowy, mamy do czynienia ze środkiem trwałym, ponieważ możemy na nim działać.

Do środków trwałych nie można zakwalifikować również rzeczowego składnika aktywów, który został zakupiony w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych, które wynikają ze wzrostu jego wartości. Taki składnik kwalifikujemy do inwestycji.

Niektóre składniki majątku mogą nie być zaliczone do środków trwałych ze względu na zbyt małą wartość. W takim wypadku zaliczane są do materiałów. Jest to zgodne z zasadą istotności.

Zaliczamy do środków trwałych również inwentarz żywy wtedy gdy przeznaczone są one do użytkowania przez okres dłuższy niż 1 rok. Są więc nimi:

·       zwierzęta pociągowe

·       zwierzęta zarodowe

·       reproduktory

·       zwierzęta w cyrkach, ogrodach zoologicznych

·       zwierzęta służące w służbach ratowniczych, wojsku i policji.

2. Środki trwałe w budowie

środki trwałe w budowie

 

Środki trwałe w budowie to środki trwałe, w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia istniejącego już środka trwałego.

Na wartość środków trwałych w budowie składa się suma kosztów wszystkich poniesionych na nie kosztów, począwszy od ich zakupu, względnie podjęcia decyzji o budowie, aż do czasu oddania do eksploatacji w stanie zdatnym do użytkowania.

Do ceny nabycia środków trwałych w budowie zalicza się przykładowo cenę dokumentacji projektowej, kwoty zapłacone za nabycie gruntów i przygotowanie terenu, koszty budowy budynków, cenę nabycia maszyn wraz z kosztami ich montażu, w tym również w obiektach obcych, nadzór nad budową, odsetki, prowizje, różnice kursowe od kredytów i zobowiązań w okresie realizacji danej inwestycji, a także naliczony podatek od towarów i usług, który nie podlega odliczeniu.

Środek trwały, który jest zdatny do użytku od momentu jego zakupu możemy od razu przyjąć w ewidencji jako środek trwały. Jeżeli jednak przedsiębiorstwo, zgodnie z polityką księgowości, posiada konto "Środki trwałe w budowie", zanim przyjmiemy środek trwały na stan, zwykle przechodzi etap, w naszej ewidencji, jako środek trwały w budowie. Na tym koncie bowiem możemy doliczyć koszty związane z  jego transportem, ubezpieczeniem w drodze i inne dodatkowe koszty związane z jego nabyciem.

 

[Osoby, które korzystają z tej strony sporadycznie, lub znalazły się na niej przypadkowo, zapraszam do przeczytania innych zagadnień ujętych na niej.  Do każdego artykułu można przejść poprzez Spis treści. znajdujący się na tej stronie w lewym górnym rogu. Napisany jest w postaci linków do tych artykułów. Większość zadań i testy  ujęte są osobno. Przycisk do nich znajduje się w Menu, znajdującym również w lewej części strony, ale niżej.

Tych, którzy uczą się wybiórczo i zainteresowani są artykułami poświęconym rzeczowym aktywom trwałym polecam artykuł poświęcony amortyzacji: Jak naliczać i księgować amortyzację? oraz artykuły z rozdziału XV wg. Spisu treści.

Zapraszam do korzystania z artykułów "po kolei" (zgodnie ze spisem treści), gdyż uczę  rachunkowości na tej stronie "krok po kroku". Informuję również, że strona cały czas jest jeszcze uzupełniana. Docelowo będzie zawierała kompendium wiedzy potrzebnej do uzyskania dyplomu w zawodzie technika rachunkowości.]